Anti-aging

     Utrzymanie wyglądu młodej skóry stało się w dzisiejszych czasach pragnieniem wszystkich ludzi. Pojawiające się zmarszczki są pierwszym widocznym objawem starzenia się skóry. Dlaczego się pojawiają i jak im zapobiegać?

     Przyczyny pojawiania się zmarszczek mają podłoże zarówno wewnątrzpochodne (czynniki genetyczne, hormonalne) jak i czynniki zewnątrz pochodne (ekspozycja na słońce, palenie papierosów, zła dieta).
Bliżej o czynnikach wpływających na starzenie się skóry przeczytasz w Skóra dojrzała
Ochrona przed starzeniem i czynniki maskujące pierwsze oznaki starzenia się skóry według ważności:
  1. Ochrona przed promieniowaniem UV,
  2. Ochrona przed UV, antyoksydanty, nawilżanie,
  3. Peelingi, lasery, toksyna botulinowa, wypełniacze.
     W celu ograniczenia działania czynników zewnętrznych takich jak promieniowanie UV bezpośrednio mające wpływ na zanik elastyny jak i na możliwość powstawania wolnych rodników inhibitujących wiele niepożądanych procesów zachodzących w skórze, w kosmetykach anti-age stosuje się filtry przeciwsłoneczne oraz antyoksydanty. Dodatkowo stosuje się substancje maskujące pierwsze oznaki starzenia: są to higroskopijne ‒ wiążące wodę składniki, wypełniając zmarszczki powodują efekt wygładzenia skóry czytaj więcej a także substancje wpływające na prawidłową budowę skóry oraz mające na celu promowanie syntezy białek występujących w skórze odpowiedzialnych za jej jędrność i elastyczność – kolagen i elastyna.
     Poniżej przedstawiam substancje używane w kosmetykach anti-age. Wiele z nich posiada udowodnione badaniami właściwości. Wokół niektórych w literaturze naukowej jest jeszcze dużo kontrowersji lub/i badań, które nie do końca udowadniają działanie danej substancji w warunkach aplikacji kosmetyku na skórę, a mimo to producenci kosmetyków na podstawie pojedynczych badań wnioskują o działaniu danej substancji.

 

Antyoksydanty

 

Retinoidy (Retinol, kwas retinolowy (tretynoina), aldehyd retinolowy) – przyspieszają syntezę kolagenu, redukują ilość melnoproteaz macierzy zaangażowanych w rozpad kolagenu i elastyny.
  • Kwas Retinolowy (tretynoina) redukuje zmarszczki, bardziej podrażnia skórę niż retinol (testy płatkowe).1‒3 Znajduje się na liście substancji zakazanych w kosmetykach (Aneks II).
  • Retinol wnika w skórę i tam przekształca się w kwas retinolowy,1 jest lepiej tolerowany przez skórę (mniej podrażnień) niż kwas retinolowy, jest nie trwały na powietrzu i świetle – łatwo ulega utlenieniu. W kosmetykach stosowane są jego pochodne – estry (również działają ale nieco gorzej, za to są stabilne). Już przy stężeniach poniżej 1% (0.15% retinol i 0.3% pochodnej retinolu ‒ Retinyl Palmitate) zauważa się redukcje zmarszczek i zmniejszenie hiperpigmentacji.4 Najczęściej w kosmetykach występują estry retinolu (Retinyl Acetate, Propionate, Palmitate)
  • Aldehyd retinolowy (Retinaldehyde) redukuje zmarszczki i fotouszkodzenia skóry, stężenie 0.05% daje zauważalne efekty,5,6 potencjał drażniący ma podobny do retinolu.
Witamina C – przeciwutleniacz, zmniejsza ilość komórek poparzenia słonecznego gdy jest stosowana wraz z filtrami (w porównaniu z preparatem z samym filtrem).44 Zwiększa produkcję kolagenu,7‒11 redukuje zmarszczki po miejscowym zastosowaniu preparatu zawierającego 5% witaminy C. Wolny kwas nie jest stabilny, dlatego w kosmetykach używa się przeważne jego sole ‒ (Magnesium, Sodium) Ascorbyl Phosphate lub estry (Ascorbyl Palmitate lub Glucoside). Penetracja kwasu askorbinowego przez skórę jest niska (mniej niż 1% dawki miejscowego wnika do skóry).12 Zwiększenie przenikania w głąb skóry można uzyskać poprzez zastosowanie promotorów przenikania, zamykanie w liposomach, nanokapsułkach, a także stosując jego pochodne estry kwasów tłuszczowych12 (np. Ascorbyl Palmitate). Przenikanie soli jest gorsze.13
Witamina E (tokoferol) przeciwutleniacz, wykazuje aktywność przeciwzapalną, obniża liczbę komórek poparzenia słonecznego. Po zastosowaniu kremu z 5‒8% tokoferolu po 4 tygodniach zaobserwowano zmniejszenie szorstkości skóry, skrócenie i spłycenie zmarszczek w porównaniu z próbą kontrolną. Nietrwały na powietrzu i świetle ‒ stabilność jest poprawiana przez stosowanie pochodnych np. Tocopheryl Acetate, wykazuje mniejsze działanie niż wolny tokoferol.15 W kosmetykach występują również inne jego pochodne (Tocopheryl Succinate, Nicotinate, Linoleate, Phosphate). Może powodować u niektórych osób kontaktowe zapalenie skóry (najwyższy potencjał ma Tocopheryl Acetate).16
Niacynamid (Niacinamide, witamina B3) przeciwutleniacz, dobrze tolerowany przez skórę (nie powoduje podrażnień). Jest promotorem syntezy lipidów w barierze naskórkowej, ogranicza transepidermalną utratę wody (TEWL). W stężeniu 5% zmniejsza zmarszczki, przebarwienia, jak również polepsza stan skóry.19‒21
Koenzym Q10 (ubichinon) – jest znanym endogennym przeciwutleniaczem. Wiele badań odnosi się do suplementacji doustnej koenzymem Q10, podając jego działanie: stymuluje syntezę kolagenu IV i VII, wpływa na proliferację fibroblastów.22 Także po doustnym stosowaniu obserwowano znaczące zmniejszenie głębokości zmarszczek wokół oczu (20 ochotników w podeszłym wieku) po codziennym stosowaniu 0.3 % koenzymu Q10 przez 6 miesięcy.23 W innym badaniu wykazano efekt koenzymu Q10 na redukcję oparzeń słonecznych oraz opóźnienie pojawienia się rumienia (MED minimal erythemal dose).24
Brak danych dotyczących efektów działania po zastosowaniu na skórę i badań dotyczących przenikania.
Zielona herbata zawierająca w składzie polifenole jest jednym z najlepiej przebadanych antyoksydantów. To dzięki polifenolom (duża rodzina związków chemicznych występujących w roślinach) zielona herbata zawdzięcza swoje właściwości. Najaktywniejszym polifenolem jest galusan epigallokatechiny (EGCG) występujący zarówno w zielonej jak i białej herbacie. W zależności od stężenia wykazuje ograniczenie rumienia wywołanego przez UV, spadek liczby komórek poparzenia słonecznego, ochronę komórek odpornościowych skóry oraz ograniczenie uszkodzenia DNA.25
Kwas liponowy (α-Lipoic Acid ‒ ALA) Przenika do komórek skóry i tam zostaje przekształcony w kwas dihydroliponowy. Oba produkty uważane są za silne przeciwutleniacze. Kwas liponowy wykazuje właściwości złuszczające, rozjaśniające co może przyczynić się u niektórych osób do uczucia mrowienia (zanika po paru minutach) po aplikacji preparatu zawierającego ten składnik. W badaniach wykazano, ze krem zawierający kwas liponowy zmniejszył szorstkość skóry i wygładził drobne zmarszczki.33,34
Karotenoidy między innymi
  • Likopen jest przeciwutleniaczem z grupy karotenoidów. Wykazuje właściwości przeciwnowotworowe. Dane na temat badań klinicznych z udziałem ludzi są bardzo ograniczone, dalszy ich rozwój przyniesie odpowiedzi dotyczące działania tego surowca na skórę.
  • Astaksantyna znaleziona w czerwonych algach morskich, przeciwutleniacz, zmniejsza uszkodzenia DNA wywołane promieniowaniem UV-A (in vitro).35
Flawonoidy
  • Rutyna (witamina P) pozyskiwana z kwiatów perełkowca japońskiego (Styphnolobium japonicum), pochodna ‒ α-glikozorytyna wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne,36 wolna przenika w 2% przez skórę (w liposomach 37%).37
  • Sylimarina pozyskiwana z nasion ostropestu plamistego (Sylibum marianum), jej głównym składnikiem jest sylibinina. Wykazuje działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne.38 Zmniejsza uszkodzenia naskórka wywołane promieniowaniem UV.39
  • Ginseina naturalnie występujący izoflawon (zawarta w ekstraktach z soi) jest przeciwutleniaczem, wykazuje właściwości ochronne przed promieniowaniem UV-A i UV-B, stymuluje syntezę kolagenu (in vitro).
Polifenole między innymi
  • Kurkumina pozyskiwana z korzenia ostryżu, hamuje działanie enzymów (kolagenazy, elastazy i hialuronidazy) odpowiedzialnych za niszczenie kompartmentów skóry.
  • Piknogenol jest pozyskiwany z kory sosny nadmorskiej (Pinus pinaster), wykazuje silne właściwości przeciwutleniające, przeciwrodnikowe.40,41 Ogranicza reakcje zapalne wywołane oparzeniami słonecznymi.42
  • Resweratrol zawarty w czerwonych winogronach, owocach jagody. Jest silnym przeciwutleniaczem, ogranicza działanie promieniowania UV: zmniejsza zapadalność na nowotwory wywołane przez UV-B.43

Prawidłowa budowa naskórka

 

Ceramidy Naturalnie występujące ceramidy stanowią integralną część cementu międzykomórkowego warstwy rogowej naskórka. Badania in vivo nad ceramidami wykazują, że zarówno w mieszaninach z kwasami tłuszczowymi i cholesterolem (tak jak naturalnie) jak i pojedynczo stosowane ceramidy wykazują zdolności odbudowy bariery ochronnej oraz zwiększają nawilżenie warstwy rogowej naskórka.26‒28 W kosmetyce stosowane są zarówno ceramidy naturalnie występujące jak i pseudoceramidy (syntetyczne analogi).
Alfa-hydroksykwasy Z wiekiem warstwa rogowa naskórka staje się coraz grubsza, przebarwiona. Hydroksykwasy wpływają na spójność komórek naskórka, co normalizuje proces złuszczania i skraca cykl komórkowy. Wpływa na odnowę naskórka, a co za tym idzie prawidłowe nawilżenie, widoczną redukcję zmarszczek i wzrost elastyczności. Dodatek hydroksykwasów do preparatów kosmetycznych pozytywnie wpływa na wygląd skóry, komórki naskórka są mniej przebarwione.29‒31
Pantenol prekursor kwasu pantotenowego (witamina B5). Zwiększa syntezę lipidów warstwy rogowej, poprawiając stan bariery naskórkowej. Pantenol promuje proliferację fibroblastów naskórka (in vitro). Jest bardzo dobrze tolerowany przez skórę i nie wywołuje podrażnień skóry, co więcej łagodzi podrażnienia skóry. Zmniejsza szorstkość skóry, zmniejsza łuszczenie, poprawia elastyczność skóry, co ma także wpływ na prawidłowe jej nawilżenie.32
Peptydy Coraz częściej w recepturach kosmetyków spotyka się peptydy, są one złożone z aminokwasów, niektóre z nich są modyfikowane poprzez dodanie do nich reszt np. acetylowej lub metali np. miedzi. W literaturze naukowej odnaleźć można wiele doniesień o pozytywnym działaniu peptydów odnośnie walki z pierwszymi objawami starzenia się skóry. Wiele z tych badań prowadzonych jest w warunkach in vitro (stymulowanie syntezy kolagenu), nie w warunkach aplikacji na skórę. Mimo kilku badań opisujących poprawę grubości skóry, nawilżenia, gładkości i zmniejszenia głębokości zmarszczek po zastosowaniu preparatów z peptydami (1‒10% w preparacie)13, wciąż jest mało badań udowadniających działanie peptydów na konkretne struktury skóry w warunkach rzeczywistej aplikacji (aby surowiec wykazywał działanie biologiczne, a nie tylko fizyczne musi dostać się do żywych komórek skóry).
1S Kang, EA Duell, GJ Fisher, et al., J Invest Dermatol, 1995, 105, 549‒556.
2S Kang, EA Duell, KJ Kim, JJ Voorhees, J Invest Dermatol, 1996, 107(2), 183‒187.
3R Kafi, HS Kwak, WE Schumacher, et al., Arch Dermatol, 2007, 143, 606‒12.
4JE Oblong, DL Bissett, Retinoids (część 6) w Procedures in Cosmetic Dermatology Series: Cosmeceuticals, ed. Z. Draelos, Elsevier Saunders, Philadelphia 2005.
5P Creidi, P Humbert, Dermatol, 1999, 199S, 49‒52.
6S Diridollou, MP Vienne, M Alibert, et al., Dermatol, 1999, 199S, 37‒41.
7S Tajima, SR Pinnell, J. Dermatol. Sci., 1996, 11, 250‒3.
8CL Phillips, SB Combs, SR Pinnell, J Invest Dermatol, 1994, 103, 228‒32.
9JC Geesin, D Darr, R Kaufman, et al., J Invest Dermatol, 1998, 90, 420‒4.
10SR Pinnell, Yale J. Biol. Med., 1985, 58, 553‒9.
11T Raschke, U Koop, HJ Dusing, et al., Skin Pharmacol Physiol, 2004, 17, 200‒6.
12E Starzyk, J Arct, A Jończyk, P Jaworski, Wiadomości PTK, 2005, 8(2), 6‒10.
13DL Bissett, Clin Dermatol, 2009, 27, 435–445.
14P Mayer, Cosmet Toiletries, 1993, 108, 99‒114.
15VH Moeller, A Ansmann, S Wallat, Fett Wissenschaft Technol, 1989, 91, 295‒305.
16M Jenkins, JW Alexander, BG MacMillan, et al., J Burn Care Rehabil, 1986, 7, 309.
17LS Baumann, J Spencer, Dermatol Surg, 1999, 25, 311.
18T Matsumara, T Nakada, M Iijima, Contact Dermatisis, 2004, 51, 211.
19PJ Matts, JE Oblong, DL Bissett, Intl Fed SOC Cosmet Chem Mag, 2002, 5, 285‒289.
20DL Bissett, JE Oblong, A Saud, J Clin Dermatol, 2003, 32, 9‒18.
21DL Bissett, K Miyamoto, P Sun, Int J Cosmet Sci, 2004, 26, 231‒238.
22Y Ashida: Inhibitory Effects of Coenzyme Q10 on Skin Aginged w A Tabor, RM Blair, Nutritional Cosmetics: Beauty from Within, William Andrew Inc., 2009, 199−215.
23U Hoppe, J Bergemann, W Diembeck, et al., Biofactors, 1999, 9(24), 371–378.
24JA Tournas, FH Lin, JA Burch, MA Selim, NA Monteiro-Riviere, JE Zielinski, and SR Pinnell, J Invest Dermatol, 2006, 126(5), 1185–1187.
25CA Elmets, D Singh, K Tubesing, et al., J Am Acad Dermatol, 2001, 44, 425‒432.
26PM Elias et. Al., Cosmet Toiletries, 1991, 10, 47
27DC Schwartzendruber, PW Wertz, DJ Kitko et al., J Invest Dermatol, 1989, 92(2), 251‒257.
28MQ Man, KR Feingold, PM Elias, Arch Dermatol, 1993, 129, 728‒738.
29J Ruey, V Scott, Amphoteric compositions and polymeric forms of alpha hydroxyacids, and their therapeutic use, EP Pat. 0413528, 1990.
30B Renault, Cosmetic and/or dermatological composition combining a c-glycoside derivative and a desquamating agent, WO Pat. 004164, 2006.
31M Phetdee, A Polnok, J Viyoch, Int J Cosm Sci, 2008, 30, 285–295.
32F Ebner, A Heller, F Rippke, et al., Am J Clin Dermatol, 2002, 3, 427‒33.
33H Beitner, Br J Dermatol, 2003, 149, 841‒849.
34NV Perricone, Aesthetic Surg J, 2000, 20, 218‒222.
35NM Lyons, NM O’Brien, J Dermatol Sci, 2002, 30(1), 73–84.
36R Wolber, F Stab, H Max, et al., J Dtsch Dermatol Ges, 2004, 2(7), 580–587.
37Soo Nam Park, Min Hye Lee, Su Ji Kim, Eun Ryeong Yu, Biochem Biophys Res Commun, 2013, 435(3), 361–366.
38MW Lassalle, S Igarashi, M Sasaki, et al., Pigment Cell Res, 2003, 16(1), 81‒84.
39S Dhanalakshmi, GU Mallikarjuna, RP Singh, et al., Carcinogenesis, 2004, 25(8), 1459‒1465.
40S Sime, VE Reeve, Photochem Photobiol, 2004, 79(2), 193‒198.
41T Bito, S Roy, CK Sen, et al., Free Radic Biol Med, 2000, 28(2), 219‒227.
42H Nagata, S Takekoshi, R Takeyama, et al., Pigment Cell Res, 2004, 17, 66‒73.
43MH Aziz, S Reagan-Shaw, J Wu, et al., FASEB J, 2005, 19(9), 1193‒1195.
44D Darr, S Dunston, H Faust, et al., Acta Derm Venereol, 1996, 766, 264.

Przeczytaj także