Budowa włosa

włos nauka
     Włosy zbudowane są z 3 części: znajdującej się w skórze, zwanej korzeniem, umieszczonym w worku nabłonkowym – mieszku włosowym do którego uchodzi gruczoł łojowy, części wystającej ponad powierzchnię skóry trzonu (łodyga) i z końca włosa, który jest ostry i występuje jedynie we włosach niestrzyżonych. Korzeń włosa w dolnej części rozszerza się tworząc opuszkę włosa składającą się z macierzy i brodawki włosa. Macierz zawiera komórki tworzące łodygę włosa oraz komórki pigmentowe – melanocyty. Tworzenie barwnika zachodzi jedynie w trakcie wzrostu. Barwa włosów zależy od ilości i rodzaju barwników. Włosy ciemnieją z wiekiem.

     W przekroju poprzecznym włos składa się z czterech zasadniczych warstw (włos właściwy, pochewkę wewnętrzną, pochewkę zewnętrzną i torebkę włosa). Ponad powierzchnię skóry wyrasta tylko włos właściwy złożony z rdzenia, kory, powłoczki.
  • Rdzeń składa się z 1–2 szeregów poprzecznie spłaszczonych komórek keratynocytów zawierających niewiele ziarenek barwnikowych i nie tak silnie zrogowaciałych, jak komórki warstwy korowej.
  • Kora jest głównym składnikiem włosa i zbudowana jest z wydłużonych, zrogowaciałych komórek, które w obrębie korzenia zawierają jeszcze jądro. Między komórkami i w samych komórkach znajdują się ziarenka barwnika oraz czasami pęcherzyki gazu. W kierunku podłużnym przez komórki kory przewijają się włókna keratyny, głównie dzięki nim włos podwójnie załamuje światło (lśnienie) i wykazuje wytrzymałość.
  • Powłoczka włosa leży na jego powierzchni i obejmuje warstwę korową. Zbudowana jest z pojedynczej warstwy płaskich, zrogowaciałych komórek niezawierających jądra. Komórki te dachówkowato zachodzą na siebie, przy czym ich wolne brzegi skierowane są ku wierzchołkowi włosa. Dlatego na powierzchni włosa powstają zazębione linie poprzeczne
Budowa włosa pod mikroskopem
Cykl wzrostu włosa składa się z 3 faz:
  • anagenu (wzrost włosa), która może trwać na głowie 2‒6 lat,
  • katagenu (włos przestaje rosnąć) trwającą zaledwie 1‒2 tygodni,
  • telogenu (wypadnięcie), trwającą średnio 3‒4 miesiące.
     Włosy rosną na całym ciele lecz zmienia się długość trwania anagenu i telogenu. Dlatego też różna jest długość włosów w zależności od ich umiejscowienia np. faza wzrostu włosów brwi, ud i okolic łonowych trwa (mies.) 1‒2, ramion 1‒3, wąsów 2‒5, podudzi 4‒6, pach 4, brody 1 rok. Znajomość długości cykli wzrostu włosów pomaga w ustaleniu czy po zabiegach usuwania włosów – epilacji, włos rzeczywiście został trwale usunięty. Włosy na głowie rosną ok 1 cm/miesiąc. Normalna utrata włosów to 50‒100 na dobę. Podczas mycia i pielęgnacji włosów może być nawet większa. Wygląd i ilość włosów oprócz pielęgnacji silnie zależy od stanu zdrowia.
Przyczyny niszczenia włosów:
  • Mechaniczne jak pocieranie włos o włos, o ubranie, podczas czesania – może doprowadzić do zdarcia powłoki włosa lub nadmierne naciąganie włosów np podczas wiązania kucyka, może powodować zerwanie włókien kertynowych i osłabienie włosów.
  • Chemiczne jak promieniowanie UV powodujące powstawanie wolnych rodników niszczących włókna keratynowe oraz zanieczyszczenia środowiska, a także zabiegi jak trwała ondulacja czy farbowanie trwałe (oksydacyjne).
  • Termiczne jak suszenie zbyt ciepłym powietrzem, używanie lokówek czy prostownic, trwale uszkadza struktury keratynowe i powoduje przesuszanie włosów.
O składnikach produktów do włosów czytaj dalej.
1Z Adamski, A Kaszuba, Dermatologia dla kosmetologów, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
2A Bochenek, M Reicher, Anatomia człowieka, Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
3R Schueller, P Romanowski, Conditioning agent for Hair and Skin, Marcel Dekker AG, Basel 1999.
4CR Robbins, Chemical and Physical Behavior of Human Hair, Springer, New York 2002.
5K Padlewska, Medycyna estetyczna i kosmetologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.

Przeczytaj także