Nawilżające

     Kosmetyki nawilżające wbrew powszechnie panującej opinii nie mają dostarczyć wody do skóry, lecz jedynie ograniczyć jej ucieczkę z głębszych warstw skóry za pomocą środków okluzyjnych lub humektantów. Mechanizm działania środków okluzyjnych polega na ograniczeniu parowania wody z naskórka (ograniczenie transepidermalnej utraty wody TEWL) lub zwiększeniu integralności bariery naskórkowej.

Środkami okluzyjnymi są substancje tłuszczowe między innymi:
  • Wazelina (oczyszczona mieszanina węglowodorów z ropy naftowej) ‒ nie jest komedogenna, ryzyko uczuleń jest bardzo małe, uważa się, że wazelina jest środkiem nieuczulającym.
  • Olej mineralny (otrzymany na drodze destylacji ropy naftowej) ‒ w 1997 r wykazano, że olej ten ma powiązania z nowotworami1. Badania dotyczyły oleju o czystości przemysłowej (zawiera aromatyczne związki) a nie kosmetycznej. Olej mineralny czystości kosmetycznej a taki używany jest w kosmetykach nie został zidentyfikowany jako przyczyna nowotworów.
  • Oleje naturalne ‒ zawierają trójglicerydy (TG) nienasyconych kwasów tłuszczowych w tym kwasu linolowego. Zarówno TG jak i wolne kwasy tłuszczowe działają okluzyjnie. Najczęściej stosowanymi olejami są kokosowy, słonecznikowy, z oliwek, wiesiołkowy, jojoba.
  • Olej z masłosza (Shea Butter) – pochodzi z drzewa karite, skład się głównie z kwasów oleinowego i stearynowego.
  • Emolienty – stosowane w kosmetykach w celu zmiękczenia i wygładzenia skóry (ww. wazelina i olej mineralny oraz kwasy tłuszczowe, estry kwasów tłuszczowych)
     Innym mechanizmem jest zwiększenie zdolności zatrzymywania wody w skórze lub na jej powierzchni. Tę rolę pełnią humektnty, silnie absorbujące wodę zarówno z receptury kosmetyku jak i ze skóry. Humektanty wiążąc wodę powodują lekkie pęcznienie warstwy rogowej naskórka, które odczuwa się jako wygładzenie. Humektanty zatrzymując wodę w nierównościach skóry, napinają ją, powodując wizualnie mniejszą ilością zmarszczek. Dodatkowo małe higroskopijne (wiążące wodę) cząsteczki będące w stanie penetrować warstwę rogową naskórka wypełniają braki naturalnie występujących substancji higroskopijnych zwiększając nawilżenie naskórka.
Przykładami humektantów są:
  • Gliceryna (glicerol) – Jest w stanie przenikać przez warstwę rogową naskórka, odpowiada za prawidłowe nawodnienie komórek naskórka oraz przestrzeni pomiędzy nimi. Miejscowe stosowanie reguluje zaburzenia nawodnienia warstwy rogowej naskórka.9 Reguluje prawidłowe złuszczanie warstwy rogowej naskórka.
  • Glikol propylenowy – Działa zarówno na powierzchni, jako humektant jak i w warstwie rogowej naskórka, wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe oraz keratolityczne (prawidłowe złuszczanie warstwy rogowej naskórka). Zwiększa przeniknie innych substancji w tym potencjalnych alergenów.
  • Mocznik – jest składnikiem NMF (naturalnego czynnika nawilżającego skórę), łagodne działanie przeciwświądowe, może zwiększać przenikanie innych substancji.
  • Piroglutaminian sodu ‒ silnie higroskopijny, jest w stanie penetrować warstwę rogową naskórka poprawiając nawodnienie skóry.
  • α-hydroksy kwasy ‒ np. kwas mlekowy, jest składnikiem NMF, posiada właściwości złuszczające, nasila produkcję ceramidów2,3
  • Kwas hialuronowy (oraz jego sole) ‒ jest higroskopijnym cukrem, który może związać do 1000 razy więcej wody niż sam waży. Wbrew zapewnieniom producentów kosmetyków działa tylko na powierzchni skóry (nie jest w stanie penetrować warstwy rogowej naskórka ani włosów5,6,7 gdyż jest za dużą cząsteczką). Ostatnie badania wskazują, że kwas ( Mw 200–325 kDa) może penetrować naskórek (ok. 10% nałożonego kwasu) jeśli jest zamknięty w otoczkach peptydowych8. Są to badania nowe wymagające weryfikacji.
  • Cukry (np. sorbitol) – są cząsteczkami bardzo polarnymi („lubią wodę”) przez co nie są w stanie penetrować warstwy rogowej naskórka, działają jako humektanty na powierzchni skóry.
  • Aminokwasy– działają jako humektanty na powierzchni skóry.
  • Hydrolizaty protein – są stosunkowo dużymi cząsteczkami, działają jako humektanty na powierzchni skóry.
Kosmetyki nawilżające powinny zawierać zarówno środki okluzyjne jak i humektanty w celu zapewnienia odpowiedniego nawilżenia skóry i odbudowania lub wzmocnienia warstwy rogowej naskórka.
  1. PE Tolbert, Cancer Causes Control, 1997, 8 (3), 386‒405
  2. M Loden, H Maibach, Dry Skin and Moisturizers, CRC Press, Boca Raton 2000.
  3. AV Rawings, V Davies, M Carlomusto, et al., Arch Dermatol Res, 1996, 288, 383‒390.
  4. L Baumann, red. nauk. Kamila Padlewska, Dermatologia estetyczna, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2013.
  5. TJ Brown, D Alcorn, JR Fraser, Absorption of hyaluronan applied to the surface of intact skin, J Invest Dermatol, 1999, 113, 740–746.
  6. M Kage, Y Tokudome, F Hashimoto, Permeation of hyaluronan tetrasaccharides through hairless mouse skin: an in vitro and in vivo study, Arch Dermatol Res, 2013, 305, 69–77.
  7. M Rieger, Cosm Toil, 1998, 113, 35.
  8. M Chen, V Gupta, AC Anselmo, JA Muraski, S Mitragotri, J Control Release, 2014, 173, 67–
  9. M Hara, AS Verkman, Proc Natl Acad Sci USA, 2003, 100, 7360.

 

Przeczytaj także